:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
teraz 7°C
powietrze Dobre
Bunkier koło Trzesieki, czyli trochę Hollywood w małym mieście
Temat Szczecinecki 31/08/2019 09:54

Dzisiaj w tym miejscu widzimy tandetną scenografię tego, co nigdy nie istniało. Wprawdzie główny rekwizyt jest jak najbardziej autentyczny, ale za to wszystkie pozostałe, łącznie ze złomowanymi powojennymi armatami oraz niedobitym na poligonie czołgiem T34, mają tyle autentyzmu co hollywoodzka produkcja z Rzymskim Imperium.  Aby nie było wątpliwości, mowa o trzesieckim bunkrze. Tak bowiem przyjęto nazywać jeden z największych w Szczecinku schronów bojowych wchodzących w skład Wału Pomorskiego (Pommernstellung). 


Drugi tej wielkości obiekt znajduje się przy drodze wylotowej z miasta przy szosie koszalińskiej. Tyle że tamten jest praktycznie nieznany, a to z powodu uciążliwego dojazdu (lasek z polną drogą na pagórku) i przede wszystkim ustronnego miejsca, które nie cieszy się dobrą opinią. Samopas lepiej tam nie zaglądać. 
Jego wygląd jest znacznie mniej efektowny za to bardziej autentyczny. Zgodnie ze sztuką wojenną ponad terenem wznoszą się jedynie stanowiska strzelnicze. Wprawdzie obiekt również jest mocno uszkodzony i pozbawiony wszystkich elementów stalowych, ale za to najbliższe ukształtowanie terenu w pełni odzwierciedla oryginalny wygląd niedoszłego pola walki. 


Wspominam o niedoszłym polu walki, ponieważ pas umocnień biegnących po zachodnich przedmieściach Szczecinka podczas działań wojennych nie został obsadzony przez jego obrońców.

Wszystkie obiekty, rozkazem dowództwa I Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej, zniszczono już po przejściu frontu. Ponoć do wysadzenia tej wielkości bunkra, jak ten przy ul. Kościuszki wystarczyło „zaledwie” ok. 150 kg trotylu. 
W tym przypadku z pewnością materiał wybuchowy umieszczono przy wejściu do kopuły pancernej. Znawcy przedmiotu oceniają, że mogła mieć ok. 37 ton. Efekt wybuchu widać do dzisiaj w postaci częściowo zerwanego stropu oraz wschodniej ściany. Oprócz utraty pancernej kopuły B-Werk (B – oznacza odporność ogniową) - tak brzmi oryginalna nazwa, ucierpiał stosunkowo niewiele.

Kopuła była jednym z najkosztowniejszych elementów wyposażenia. Koszty wykonania ocenia się na od 20 do 50 tys. RM.

Kierowaniem oraz nadzorem w naszym rejonie zajmowała się powołana do tego celu (1932 r.) Komendantura Szczecinek, a jej siedziba znajdowała się w koszarach przy dz. ul. Kościuszki. Wprawdzie poszczególne obiekty budowały firmy cywilne, ale do prac ziemnych oraz budowy pasów przeszkód z drutu kolczastego na słupkach stalowych zatrudniono Ochotniczą Służbę Pracy (FAD). 
Dwukondygnacyjny trzesiecki B-Werk pochodzi z 1934 r. należał do tzw. schronów ciężkich. Tego typu obiekty powstawały w miejscach strategicznych, a ich ściany o  150 cm grubości miały najwyższą odporność ogniową. 
Na poziomie górnym znajdowało się pięć stanowisk ogniowych – trzystrzelnicowa kopuła pancerna wyposażona w CKM, dwie kazamaty bojowe chronione płytami pancernymi o grubości 20 cm oraz trzy przeciwrykoszetowe strzelnice w ścianach od strony zachodniej. Na dolnej (podziemnej) kondygnacji ulokowana była m.n. maszynownia, pomieszczenie dla oficerów, pomieszczenia opatrunkowe, wartownia, skład amunicji, w.c. oraz ujęcie wody. 
Obiekt przystosowany do obrony okrężnej. Do obserwacji pola  walki służyły cztery peryskopy umieszczone na górnym stropie. Ponad powierzchnię terenu wystawały jedynie strzelnice. Zarówno pancerne płyty, jak i żelbetowe ściany pokrywał w odcieniach brązu i zieleni kamuflaż. Dodatkowo strop zamaskowany był trawą, a wokół nasadzono krzewy i małe drzewka. 
Kilkadziesiąt metrów przed schronem od strony miasta przebiegał rów przeciwczołgowy, a jezdnię (wylot z miasta) blokowała zapora w postaci stalowych dwudteowników zamontowanych w betonowych gniazdach. 
W tym miejscu należy dodać, że schrony bojowe na Wale Pomorskim nie miały stałej obsady. Po prostu wszystkie obiekty zamykano na kłódkę, a dozór pełniły zmotoryzowane patrole wojskowe. Znawcy zagadnienia twierdzą, że umocnienia pod koniec wojny miały nikłe znaczenie obronne.

Stanowiły jedynie poważną przeszkodę dla piechoty, o czym świadczą olbrzymie straty, jakie poniosły polskie oddziały w rejonie Nadarzyc, zresztą głównie za przyczyną braku rozpoznania.

 
Zgodnie z założeniami obsada trzesieckiego bunkra mogła liczyć ok. 45 żołnierzy. Schron bojowy ulokowano na skraju rozległego płaskowyżu. W jego najbliższym sąsiedztwie umiejscowiono również, w najwyższym punkcie wzniesienia (dz. teren Lasku Zachodniego), schron na przeciwpancerne działo i amunicję. Pozbawiony dzisiaj stropu stanowi poważne niebezpieczeństwo dla tych, którzy nie patrzą pod nogi. 
Po drugiej stronie drogi, na nadjeziornej skarpie, zachowały się ruiny drugiego małego schronu bojowego. Jest to dwusektorowy obiekt ze strzelnicami chronionymi płytami pancernymi z dwóch kierunków. Kilka lat temu został ogrodzony płotem z desek, ale przejście przez niego, aby dokładnie obejrzeć obiekt,  nie nastręcza większych problemów - polecam. 
Do najbliższej zabudowy, która w tamtym czasie kończyła się na ul. Grunwaldzkiej i Pułaskiego, było kilkaset metrów odkrytego terenu.

Do połowy lat sześćdziesiątych na okolicznych polach rosło zboże i ziemniaki. Nieco bliżej zabudowy, ale jeszcze przy śródpolnej dróżce biegnącej prostopadle do ul. Kościuszki - dwa długie rzędy zdziczałych morw. 


To właśnie w bezpośrednim sąsiedztwie bunkra w tym czasie zaczęto wydobycie żwiru i piasku. Wiązało się to z rozpoczęciem się na dużą skalę budowy osiedli mieszkaniowych. Osiedla z reguły składały się z pięciokondygnacyjnych bloków. Pierwszym takim osiedlem było to pomiędzy ul. Kościuszki, Koszalińską, a Mierosławskiego nazwane z czasem osiedlem Kościuszkowskim, a oficjalnie osiedlem PKWN. 
W tym czasie monopol na budowę bloków mieszkalnych miało Szczecineckie Przedsiębiorstwo Pojezierze działające na zlecenie miasta (ZGKiM) lub Szczecineckiej Spółdzielni Mieszkaniowej. 
Gwoli prawdy dodam, że już kilkanaście lat wcześniej, niewielkie wyrobisko pojawiło się przy wylocie ul. Grunwaldzkiej, które wykorzystywane było przez tutejszych mieszkańców do wysypywania śmieci. Dzisiaj w tym miejscu stoi kamienny kościół pw. św. Rozalii. 


Wraz z ilością wybudowanych bloków teren wokół stawał się coraz bardziej płaski a za bunkrem nawet mocno poniżej poziomu jezdni. 


Na początku lat siedemdziesiątych, kiedy zakładano, że miasto w ciągu dwóch najbliższych dziesięcioleci osiągnie ok. 80 tys. mieszkańców, światło dzienne ujrzało kilka planów szczegółowych. Jeden z nich dotyczył najbliższej okolicy bunkra, czyli osiedla Zachód. Wiem o czym piszę, bo widziałem go na własne oczy. Zgodnie z założeniami miała tu być wielka sypialnia Szczecinka obliczona na ok. 30 tys. mieszkańców. Oprócz pięciokondygnacyjnych bloków, miało powstać kilka dziesięciopiętrowych punktowców tworzących krajobrazową dominantę. Owszem, te ostatnie powstały, tyle że je oszczędnościowo „skrócono”(!) do pięciu kondygnacji. 
W bezpośrednim sąsiedztwie bunkra planowano tereny zielone z amfiteatrem oraz ośrodek kultury z kinem. Z wybujałych planów pozostały sterty papieru wywiezione w pamiętnym 1975 r. do Koszalina do tamtejszego Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego.

Planowane osiedle skarlało do obszaru zajmowanego do dzisiaj – skupiska kilkunastu bezwładnie rozrzuconych bloków, które z daleka wyglądają jak jedna, wielka żółtawo-szara ściana. Jest to obecnie jedno z najbrzydszych, kto wie czy nie na całym Pomorzu, osiedli z fatalnie rozwiązaną komunikacją wewnętrzną. A wszystko dlatego, że architekci i urbaniści, mając do wyboru zlecenie albo jego brak, zdecydowali się realizować biurkowe wizje inwestora i wykonawcy. 


Wróćmy do bunkra. Już w latach 70. co zresztą widać na moim zdjęciu, bunkier zaczął wzbudzać coraz większe zainteresowanie przyjezdnych. Stało się to dlatego ponieważ do tej pory był znacznie mniej widoczny od strony ulicy. Teraz można go obejrzeć nawet od poziomu płyty fundamentowej. 
Mimo że oficjalnie nie można już było wybierać w tym miejscu piasku, robiono to nadal. Tym sposobem poziom przyległego terenu w 1994 roku był już poniżej fundamentów. Mało tego. 
W wyniku podbierania gruntu bunkier zaczął się przechylać. Ponieważ niechcianą budowlę trudno było uprzątnąć bez szkody dla otoczenia, ok. 2006 roku ratusz ze względu na bezpieczeństwo, zdecydował się na obsypanie fundamentów ziemią z wykopów. Tym sposobem powstał istniejący do dzisiaj nasyp z terenowymi schodami prowadzącymi na górny poziom. 


W 2009 roku postanowiono bunkier wydzierżawić Ogólnopolskiemu Towarzystwu Turystyczno – Historycznemu „Jazda 4x4”. Od kilku lat to tutaj znajduje się siedziba Szczecineckiego Muzeum Wału Pomorskiego i II Wojny Światowej, a jego członkowie od wielu lat, najczęściej bez żadnego dofinansowania, stopniowo próbują przywracać dawny wygląd. 
Tym sposobem w miejscu dawnej pancernej kopuły powstała jej gazobetonowa kopia. W bezpośrednim sąsiedztwie zaczęto również gromadzić to, czego tu nigdy nie było – żelbetowe ukrycia, które stały niegdyś przy dworcu kolejowym w Bornem Sulinowie(!), wojskowy sprzęt z okresu PRL oraz inne elementy wojennej scenografii. 
                                                 

 Jerzy Gasiul 

 

tekst ukazał się w 950 wydaniu Tematu Szczecineckiego. 
Mamy już 30 lat!

 


 

Reklama

bwerk trzesieka bunkier szczecinek schrony bojowe wał pomorski ckm stanowiska strzelnicze trotyl wysadzanie - komentarze opinie

  • Gość - niezalogowany 2019-08-31 18:49:17

    Teren przy bunkrze wygląda jak skup złomu

  • Dr. Dick - niezalogowany 2019-08-31 19:44:14

    A mi się marzy (mam wizję) 30 piętrowy punktowiec na wyspie (oczywiście sztucznej) w pobliżu mysiej wyspy. Myślę, że przy odpowiednim montażu finansowym ta wizja ma rację bytu

  • Gość - niezalogowany 2019-08-31 20:12:34

    Bo tam się odbywa inscenizacja. Dziwne żeby takie rekwizyty wożona w te i na zad. Zamiast krytykować sami byście coś wymyślili. Ale lepiej nic samemu nie robiąc krytykować. Gdyby nie chłopaki z 4x4 już dawno by ten bunkier szlag trafił. Szczecinek powinien im być wdzięczny a nie.... A inscenizacja jest piękna ale co taki zaścianek może wiedzieć.

  • Gość wojenny - niezalogowany 2019-09-01 11:19:36

    Kiepski artykuł.

  • gość 2019-09-01 11:30:52

    Ten bunkier to ściema, ale lepszej nie mamy. I tylko dzięki zapaleńcom się trzyma w takiej formie. A historia prawdziwa, nie ma się co obrażać.

  • Gość - niezalogowany 2019-09-01 19:12:24

    Nie jest taki zly. Nawet nieco przypomina niektore nowe domy w Szczecinku.
    Dac nowoczesny dekor panelowy, jakas deske elewacyjna i domek modern jak ta lala.

  • gość 2019-09-03 09:56:55

    Panowie od Bunkra - brawo. Pan od artykułu JEDYNKA. Opierać się na planach gdzie Szczecinek miał być miastem wojewódzkim. Nie ładnie.

  • Jerzy Gasiul 2019-09-03 18:56:12

    Od autora Do wpisu "gościa" 2019-09-03 09:56:55
    - Moja prośba, jeśli czytać, to ze zrozumieniem nawet jeśli się uważa za nauczyciela. Opisałem dzieje tego miejsca. Powołałem się na dokument -szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego z początków lat 70. Plan widziałem, a opisy czytałem. O ile dobrze pamiętam, obejmował centrum oraz zachodnią część miasta. Miasto miało się intensywne rozwijać pełniąc rolę ośrodka regionalnego. Nie jest przypadkiem, że w tym czasie istniały tutaj firmy, których teren działalności obejmował nieraz kilka powiatów. Przykład? KPPD, RUT, ODLP, Chemia itd. Szczecinek miał być zawsze jedynie miastem powiatowym(!) i w krótkim czasie podwoić liczbę mieszkańców. A owszem gierkowska reforma administracyjna przyczyniła się do upadku nie tylko Szczecinka, ale wszystkich miast powiatowych. Ich kosztem rozwijały się wyłącznie miasta wojewódzkie w tym te, które stały się ich siedzibami - a było ich w sumie 49. Patrz - rozwój nieco większej od Szczecinka (w tym czasie) PIły, tej samej wielkości - Leszna, czy mniejszych miast jak choćby Sieradz. Powtórzę, plany obejmowały Szczecinek powiatowy a nie wojewódzki.\
    Co do bunkra - powinien być obsypany, ale nie tak teraz (zrobił to ratusz kilka lat temu i do tego na pół gwizdka) montując przy tym schody(!), a raczej do pełnej wysokości jak to było po zakończeniu wojny. Wprawdzie dla wielu jego wygląd byłby znacznie mniej efektowny niż obecnie (dwukondygnacyjna żelbetowa stodoła z rozstrzelanym powojennym T-34), ale przynajmniej bliższy oryginałowi. A członkom „Jazdy 4x4” należą się słowa uznania za to czego dokonali. Jerzy Gasiul

  • gość 2019-09-04 21:54:11

    "Co do bunkra - powinien być obsypany, ale nie tak teraz (...), a raczej do pełnej wysokości jak to było po zakończeniu wojny."

    Skąd wziąć ziemię aby ponownie usypać górkę?
    Skąd wziąć na to pieniądze?
    I tylko po to, aby był bliższy oryginałowi?
    Sam pan napisał, że jest taki drugi, wciąż nieodkopany (autentyczny). I prawie nikt nie wie gdzie jest i jak naprawdę wygląda.
    Bunkier Trzesiecki jest wyjątkowy tylko dlatego, że jest odsłonięty i widać wyraźnie jego wielkość.
    W Szczecinku i wokół miasta jest kilkanaście bunkrów, a tak naprawdę tylko ten jeden przyciąga turystów.
    O co Panu tak naprawdę chodzi?

    P.S. Nie ma Pan o czym pisać? Jeśli chodzi o bunkry, proszę opisać ten, który jest ewenementem i był maskowany drewnianą zabudową, bo nie był w ogóle zakopany. Jest w pobliżu Szczecinka. Albo można napisać o innych mało znanych elementach Wału Pomorskiego np.: żelbetonowych blokadach drogowych, studzienkach telekomunikacyjnych, fundamentach wież obserwacyjnych.
    A już wybitnie polecam temat rowów przeciwczołgowych. Bardzo nośny ze względu na problem z komarami i jeszcze bardziej z pustynnieniem okolic.

    P.S.2. A jeśli chodzi o oś. Zachód, to przez tyle lat planiści i architekci się postarali (o ile w tamtym systemie mogli), i z lotu ptaka osiedle wygląda jak konstelacja Małej Niedźwiedzicy.

    T.P.S.




  • Gość - niezalogowany 2019-09-05 00:20:19

    W lasku zachodnim jest 6 bunkrów, tyle z pamięci naliczyłem, bo w każdym za dzieciaka się bawiliśmy. Może jest i więcej ale te pamiętam. Zawsze jak wracaliśmy z zabawy to jedliśmy morwy, o których mowa w artykule. Nie wiem czy teraz tam są ale był rząd wzdłuż ulicy gdzie teraz powstaje blok. Nie przeszkadza mi, że bunkier jest "przekoloryzowany", bo patrzę na niego już w kategorii atrakcji. Zawsze ciekawił mnie ten wał obok bunkra tak równiutko usypany i biegnący w stronę lasu. Przypadek czy coś tam jest?

  • Gość - niezalogowany 2019-09-07 13:51:27

    Skarpa na górny poziom została usupana przez chłopakow z jazda 4x4 jak dobrze pamiętam w 2009 roku.

  • gość 2019-09-22 12:27:43

    okupant sowiecki to zrobil tak ukochany przez was

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ -

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 507-678-396 - SZCZECINEK I OKOLICE


Osuszanie/Ozonowanie/Wypożycza

Osuszanie, likwidacja wilgoci technologicznej (posadzki, tynki), ozonowanie pomieszczeń i samochodów, wypożyczalnia profesjonalnych osuszaczy,..


mieszkanie do wynajecia

kawalerka 29 m2 w Skotnikach 5 km od szczecinka , po remoncie , kuchnia i przedpokoj zabudowane , ogrzewanie gazowe , cieple , sloneczne


Schneider-Electric zatrudni

Firma Elda-Eltra Elektrotechnika SA należy do grupy Schneider Electric, która jest światowym liderem w zarządzaniu energią i automatyce dla..


HP Probook i5 6GB RAM 240GB

Laptop HP Probook po przeglądzie w serwisie komputerowym posiadamy parę sztuk w ciągłej sprzedaży HP Probook modele 6560b 6570b cechy wspólne..


Sprzedam mieszkanie

Słoneczne, przestronne i bardzo ustawne mieszkanie – 58 mkw., 3 nieprzechodnie pokoje, odrębna jasna kuchnia i łazienka.Mieszkanie położone jest w..


ROLETY na wymiar - PRODUCENT

Rolety na wymiar - dzień noc, termiczne, zewnętrzne, antywłamaniowe, plisy, żaluzje i wiele innych. Produkcja w Szczecinku = najniższe ceny,..


Oferujemy pranie i czyszczenie dywanów,mebli tapicerowanych,wózków dziecięcych,materaców oraz tapicerki samochodowej wraz z generalną czystką..


Czyszczenie, pranie dywanów,

Oferujemy profesjonalne pranie i czyszczenie dywanów i wykładzin, mebli tapicerowanych (narożniki, kanapy, fotele, krzesła i inne), samochodów i..


Leasing Szczecinek

Jeśli chcesz wziąć samochód lub dowolny środek trwały w leasing dobrze trafiłeś. Szybki proces, procedury uproszczone, minimalne wkłady własne,..


SERWIS OKIEN PCV -okres

SERWIS OKIEN PCV -regulacja okien -naprawa okuć -wymiana uszczelek -wymiana szyb -likwidacja przedmuchów -wymiana klamek


ANGIELSKI - PRZYGOTOWANIE DO

Magister fil. ang. oferuje profesjonalne przygotowanie do matury z j. angielskiego.


Elektromechanika Szymon Pazur

Oferuję usługi elektromechaniczne : naprawa rozruszników oraz alternatorów, instalacje elektryczne, systemy: airbag, abs, esp, centralne zamki, car..


Firma Elda-Eltra

Firma Elda-Eltra Elektrotechnika SA należy do grupy Schneider Electric, która jest światowym liderem w zarządzaniu energią i automatyce dla..


DO WYNAJĘCIA Odkurzacz Piorący

Wypożyczę odkurzacz piorący Karcher Puzzi 10/1 w komplecie ssawka do tapicerki, ssawka do dywanów, i porcja proszku do mycia tapicerki na jeden..


Dla Chłopca Kurtki

Posiadam Na Sprzedaż Kurtki Zimowe (dla chłopca) rozm. 134-140 szt. 3. Cena za jedną 80 zł + wysyłka. Ciuchy Paczka Spodnie i Bluzy Rozm.134-140. Za..


Schneider-Electric zatrudni w

Firma Elda-Eltra Elektrotechnika SA należy do grupy Schneider Electric, która jest światowym liderem w zarządzaniu energią i automatyce dla..


Praca w biurze obsługi klienta

Osoba do obsługi klientów - Szczecinek Dynamicznie rozwijająca się firma związana z turystyką dziecięcą i młodzieżową zatrudni osobę do pracy na..


Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez szczecinek.com, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

GAMA Maria Gasiul z siedzibą w Szczecinek 78-400, Niecała 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"