:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?

Maria Sosnowska, ostatnia "Wyklęta". Za "szeptaną propagandę" dostała 5 lat więzienia

Maria Sosnowska, ostatnia

Wiele z tych osób nie wiedziało o co byli oskarżani. Dopiero w trakcie śledztwa dowiadywali się, że są przestępcami i muszą zostać poddani karze. Ci, którzy przeżyli gehennę przesłuchań i więzienie, z niechęcią wracają wspomnieniami do tamtych czasów. Dzisiaj ostatni z żyjących niezłomnych Żołnierzy Wyklętych dziękują za przywracanie pamięci o prawdzie. Pani Maria Sosnowska (z domu Klisz) do Szczecinka przyjechała zaraz po wojnie. Była wówczas młodą, kilkunastoletnią dziewczyną.

– Mieszkaliśmy z rodziną w Bieszczadach, w niewielkiej wsi Sianki – wspomina pani Maria. – Po tym, jak przyszli Sowieci, okazało się, że wraz z całą ludnością mieszkającą po prawej stronie Sanu musimy być wysiedleni. Wywieźli nas. Nie dali nam czasu, żeby się spakować. Zabraliśmy tylko to, co potrzebne. Wyjechaliśmy tak, jak staliśmy. Rozdzielono nas. Każdy jechał w innym wagonie. Nie wiedziałam, kto gdzie był... I wieźli nas tak przez prawie 40 dni po Polsce. W wagonach bez dachu.

- Jakoś powoli zaczęliśmy urządzać sobie życie. Przyjechało jeszcze z nami takie samotne małżeństwo, więc było łatwiej. Tu, na Świątkach poznałam swojego przyszłego męża. Poznaliśmy się jako świadkowie na ślubie mojej koleżanki. Akurat wróciłam z więzienia. Byłam tam kilka lat. Gdzie? Koszalin, Szczecin, Grudziądz... Gdzie ja nie byłam. Grudziądz był najgorszy...

Na pytanie, za co spędziła tyle czasu w więzieniu, pani Maria uśmiecha się. Po chwili przynosi jeden z zachowanych fragmentów ulotki, za którą przez władze Polski Ludowej została skazana na więzienie i uznana za dążącą do obalenia ówczesnego ustroju, zdrajczynię i dywersantkę.

"Czy to we dnie, czy o zmroku,

Jak wypłoszonego dzika gonił Niemiec Bolszewika

Poprzez lasy i rzek fale, drwiąc mocno i wytrwale

A te armie te czerwone, sławne i niezwyciężone

I obejrzeć się nie śmieją, tylko wieją, wieją, wieją.

Chytry Stalin marszczy czoło - Oj to będzie niewesoło.

Myśli sobie: Trzeba działać wiem, co zrobię.

Dam odezwę do narodu, że nie będzie więcej głodu (...)

Wiara nasza, wiara sławna, wiara nasza prawosławna

Była trochę zabroniona, będzie w pełni przywrócona. (...)

Wnet plakaty, megafony, głoszą na wsze świata strony

Jest swoboda, jest i wiara znikła więzień, głodu mara.

Wolność" wolność, wolność wszędzie! Nawet w Rosji wolność będzie (...)

 

Pani Maria (ps. Helena), będąc młodą dziewczyną, zaangażowała się w działalność Europejskiej Armii Podziemnej, która powstała na terenie dawnego woj. szczecińskiego w 1948 roku z inicjatywy Janusza Michnikowskiego (ps. Czarny). Członkami tej organizacji byli w większości ludzie młodzi. Europejska Armia Podziemna zajmowała się głównie wysyłaniem ostrzeżeń do urzędników komunistycznych, a także kolportowaniem rozmaitych plakatów i ulotek. Treść tych rozpowszechnianych materiałów nie odbiegała często od przywołanych fragmentów, które zachowały się jeszcze w archiwum pani Marii.

Organizacja nie przetrwała długo. W ciągu roku aresztowano niemal wszystkich jej najważniejszych członków, łącznie z dowódcą. Sprawą działaczy "wrogiej" organizacji na początku postępowania zajął się Referat Śledczy PUBP w Szczecinku. Panią Marię aresztowano 7 maja 1949 roku.

Miesiąc później jej sprawa trafiła do WUBP w Szczecinie. Pani Marii zarzucono m.in. "szeptaną propagandę", a także kolportaż antykomunistycznych i antyradzieckich ulotek. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie z 15 grudnia 1949 roku została skazana na 5 lat więzienia. Ponadto pani Maria została pozbawiona praw publicznych i obywatelskich na jeden rok; wyrok przewidywał również przepadek mienia. Obrońca p. Marii jeszcze w grudniu 1949 roku złożył skargę rewizyjną na wyrok WSR w Szczecinie. Jednak Najwyższy Sąd Wojskowy w dniu 28.03.1950 r. pozostawił wyrok WSR bez zmian. Dopiero w lipcu 1952 roku decyzją WPR w Szczecinie p. Marię zwolniono warunkowo z więzienia w Grudziądzu.

- W Grudziądzu było najtrudniej – wspomina nasza rozmówczyni, niechętnie wracając do tamtych czasów. – To było więzienie kobiece. Tam też mieścił się szpital męski. Nam, więźniarkom wyznaczano w tym szpitalu dyżury. Musiałyśmy opiekować się chorymi, pomagać w pralni, w kuchni. To była ciężka praca. Pamiętam, ważyłam wtedy może z 50 kg. Byłam wychudzona i słaba, a kazali mi przenieść dla chorych wielki kocioł z gorącą zupą. Wylałam tę zupę na siebie. Nie dałam rady tego udźwignąć. Była tam wtedy taka kierowniczka, bardzo partyjna. Pilnowała porządku. Przyczyniła się może do tego, że wyszłam z tego więzienia wcześniej.

Na pytanie, czy ktoś od tamtej pory, po latach przeprosił ją bądź też towarzyszących jej ludzi, za to, co spotkało działaczy antykomunistycznych, pani Maria odpowiada przecząco.

– Nie. A tam będą nas przepraszać... Coś kiedyś powiedział jeden z tych "czerwonych", ale co, to sobie nie przypominam – dodaje na koniec z uśmiechem. A co z rehabilitacją, przywróceniem dobrego imienia? – Wiele zawdzięczamy Instytutowi Pamięci Narodowej – odpowiada. – Pomógł nam bardzo pan Krzysztof Bukowski, prokurator koszalińskiego IPN.

Dodajmy, Maria Sosnowska, mimo sędziwego wieku (90 lat) i podupadającego zdrowia, jest obecna na każdej, organizowanej w Szczecinku uroczystości ku czci pamięci Żołnierzy Wyklętych. W 2014 roku za swoją niezłomną postawę i działalność na rzecz niepodległej Polski została odznaczona Orderem Krzyża Niepodległości.

 

Archiwum Tematu Szczecineckiego, 2016
Reklama

żołnierze wyklęci szczecinek maria sosnowska sb propaganda więzienie - komentarze opinie

  • gość 2018-03-01 12:58:52

    I co mówiłem, że tylko Temat Szczecinecki jest kulturotwórczy i buduje społeczeństwo obywatelskie. Bardzo dziękuję za ten artykuł. Brawo!!!

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Jodła Kaukaska 160-280cm

Jodła kaukaska dostępna od 5 grudnia ( I gatunek bardzo symetryczne) wysokość od 160-280cm , 100zł sztuka. Raz w tygodniu nowa dostawa. Możliwy..


Zobacz ogłoszenie

Czyszczenie, pranie dywanów,

Oferuję profesjonalne pranie i czyszczenie dywanów i wykładzin, mebli tapicerowanych, samochodów i innych pojazdów. Czyścimy i konserwujemy również..


Zobacz ogłoszenie

Tynki maszynowe - Gipsowe i

Naszą Specjalnością Są Tynki maszynowe do wykonania których wykorzystujemy najnowsze technologie i sprawdzone materiały. Posiadamy doświadczone..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT- NAJWYŻSZE CENY-

Skupujemy wszystkie auta : -osobowe -dostawcze-motocykle -motocykle -przyczepy. Szybka wycena i odbiór własnym transportem Zapraszam do kontaktu


Zobacz ogłoszenie

Sesja prywatna z wróżką w

Witam. Jeśli masz problem w sferze uczuć, finansów, zdrowia - zapraszam na sesję z tarotem. A jeśli prześladuje Cię pech zapraszam na rytuał..


Zobacz ogłoszenie

Pranie dywanów,wykładzin,kanap

Oferujemy pranie, czyszczenie, impregnację oraz suszenie - dywanów, - wykładzin, - tapczanów, - narożników, - foteli, - krzeseł i innych mebli..


Zobacz ogłoszenie

Zatrudnię elektromechanika lub

Zatrudnię elektromechanika lub mechanika pojazdów samochodowych wymagane prawo jazdy KAT.B, min. 2 – lata doświadczenia w zawodzie. Praca przy..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 782 145

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 782 145 455 - SZCZECINEK I OKOLICE


Zobacz ogłoszenie

Sprzedam działkę budowlana

Sprzedam piękną działkę budowlaną bezpośrednio przy lesie, 400 m od jeziora Trzesiecko. 750 m 2, teren równy na wzgórzu, wraz z udziałem w drodze..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT GOTÓWKA SZCZECINEK I

SKUP AUT GOTÓWKA SZCZECINEK I OKOLICE !!!


Zobacz ogłoszenie

Pranie dywanów i mebli

Oferujemy pranie, czyszczenie, impregnację oraz suszenie - dywanów, - wykładzin, - tapczanów, - narożników, - foteli, - krzeseł i innych mebli..


Zobacz ogłoszenie

Jeden z ostatnich koszarowców,

Na sprzedaż jeden z ostatnich koszarowców w Bornem Sulinowie. Powierzchnia użytkowa budynku 843 m2, działka wielokątna o pow. 1308 m2, 2 piętra..


Zobacz ogłoszenie

50 - letni rencista poszukuje

Młody rencista poszukuje pracy zdalnej. Doświadczenie w pracy biurowej. Posiadam w pełni wyposażone stanowisko komputerowe ( drukarka, skaner )...


Zobacz ogłoszenie

Mieszkanie po remoncie WYSOKI

Mieszkanie parterowe bezczynszowe w 4-rodzinnym domu tylko 6km od SZCZECINKA -miejscowość Godzimierz, czyste powietrze, cisza i spokój. Pięknie..


Zobacz ogłoszenie

Kamień kostka brukowa /

Sprzedam kostkę kamienną II gatunku (typowo na ogrodzenia), duża ilość, cena netto za tonę


Zobacz ogłoszenie

Choinki Jodłowe Czarnobór

Choinki Jodłowe prosto z plantacji w Czarnoborze. Przystępne ceny. Wybór i wycinka według życzenia Klienta. Tel. 660-729-014


Zobacz ogłoszenie

Sprzedam koła 195/65 R15

Mam do sprzedania koła z oponami zimowymi 195/65 R15. Opony Polaris. 2 mają bieżnik ok. 4,5 mm, dwie następne 5 mm. Stan widać na zdjęciach. Koła..


Zobacz ogłoszenie

Leasing Szczecinek

Jeśli chcesz wziąć samochód lub dowolny środek trwały w leasing dobrze trafiłeś. Szybki proces, procedury uproszczone, minimalne wkłady własne,..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 782 145

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 782 145 455 - SZCZECINEK I OKOLICE


Zobacz ogłoszenie

AVON - zamawiaj u konsultanki

Zapraszam do zapoznania się z ofertą w moim sklepie internetowym AVON. Mam nadzieję, że zainteresuję Cię nowościami i odnajdziesz u mnie same..


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez szczecinek.com, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

GAMA Maria Gasiul z siedzibą w Szczecinek 78-400, Niecała 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"