:-(

Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?



Świątynia znana z rysunku

Historia, Świątynia znana rysunku - zdjęcie, fotografia
10/03/2017 12:47

W tym odcinku odstępuję od zasady prezentowania archiwalnego zdjęcia. Przyczyna jest prozaiczna. Po prostu tego fragmentu dzisiejszej ul. Jana Pawła II w okresie międzywojennym - Wilhelmstraße, a po 1945 r. Rzecznej, najwyraźniej nie uwieczniono na żadnym zdjęciu. 

Owszem, zachował się jedynie drzeworyt, opublikowany w 1925 r. w okolicznościowej broszurze „50 Jahre Norddeustsche Presse”, którego autorem jest miejscowy rysownik Heiner Bloss. Ilustracja przedstawia jedynie niewielki fragment prezbiterium bardzo dla nas tajemniczego Katolickiego Kościoła Apostolskiego. 

 

Najwyraźniej autorowi bardziej chodziło o pokazanie perspektywy z wieżą ratuszową w tle, niż tej bliżej nieznanej budowli. Dzisiaj, w miejscu tajemniczej świątyni przebiega południowa jezdnia ul. Jana Pawła II. Jedynym miejscowym świadkiem tamtych lat jest rosnący tuż obok Niezdobnej, potężny, wiekowy dąb.

To właśnie wtedy, od jego południowej strony znajdował się drewniany mostek z drewnianą balustradą z wąskim, deskowym chodnikiem, co widać na rysunku po prawej stronie. 

Pięcioboczną absydę, we wnętrzu której znajdowało się prezbiterium z ołtarzem, od bystrego w tym miejscu nurtu Niezdobnej dzieliło dosłownie kilka kroków. Od rzeczki świątynię odgradzał jedynie drewniany parkan. Najprawdopodobniej od strony ulicy nieruchomość nie była ogrodzona. 

Znamienne jest i to, że kościół został naniesiony na pochodzącym z 1897, a potem zaktualizowanym w 1903 roku przez Otto Neubauera planie miasta. Tam też zaznaczono położoną przy skrzyżowaniu tej ulicy z dz. 1 Maja synagogę. 

Obie świątynie dzieliło więc kilkanaście metrów i obie są jeszcze na planie pochodzącym z 1937 roku. W późniejszym wydaniach – chodzi o turystyczny folder z końca lat trzydziestych wydany w olbrzymim nawet jak na ówczesne (a i dzisiejsze również) warunki nakładzie 40 tys. egz. -  świątyń już nie ma. 

Z zachowanych w Archiwum Państwowym w Szczecinku dokumentów wiadomo, że w 1855 gmina apostolska liczyła 69 osób z tego 25 mieszkało w Szczecinku, 25 w Trzesiece i 9 w Turowie.  W 1859 do gminy należało  ponad 220 osób z czego 66 było mieszkańcami Szczecinka, a 86 Okonka. 

Co dzisiaj wiadomo o wyznawcach? Wiedza jest praktycznie szczątkowa. O kościele apostolskim mówił Marek Fijałkowski z Muzeum Okręgowego w Pile, podczas sympozjum naukowego, które miało miejsce w listopadzie 2014 r. na zamku szczecineckim. 

Twórcą kościoła był urodzony na Kociewiu ks. Jan Czerski. Ksiądz ten założył blisko 30 gmin o nazwie katolicko-apostolskiej. Zdaniem historyka, gmina szczecinecka mogła być jedną z jego gmin. 

Ksiądz J. Czerski początkowo pracował w katedrze poznańskiej. Ponieważ miał słabość do kobiet – ostatecznie związał się z 20-letnią Marianną Gutowską, przełożeni nie mogąc dalej tolerować jego postawy, zesłali go najpierw do małej podpoznańskiej miejscowości, a gdy i to nie pomogło – do Piły. 

- Został tam wikarym przy kościele pw. Świętych Janów zyskując sympatię pośród wiernych – mówił M. Fijałkowski. - W maju 1844 r. ksiądz stracił pracę. Zamieszkał razem z Joanną Gutowską w Pile. Wokół niego zebrała się grupa twierdząc, że powinien założyć własną grupę wyznaniową. Tak też się stało i 19 października 1844 roku założył własną sektę - grupę skupiającą początkowo 23 osoby. 

Doktryna sekty opierała się wprawdzie na Piśmie Świętym, jednak odrzucała autorytet papieża, a także język łaciński w liturgii, spowiedź, celibat, istnienie czyśćca, kult świętych i ich wizerunków. Akceptowała małżeństwa różnych wyznań, komunię pod dwiema postaciami i używanie podczas nabożeństw języków narodowych. U Czerskiego językiem podczas nabożeństw był polski. Jego gminy były od Berlina do Królewca. 

- Myślałem, że gmina miała związek z Wilhelmem Kirsch`em, który także na Pomorzu zakładał gminy i kościoły o nazwie katolicko-apostolskie. Sięgnąłem do archiwum szczecineckiego i odnalazłem akta tej grupy. Pierwszy dokument pochodzi z 1851 roku - tam pastor Kepen prosi władze miasta o zgodę na spotkania religijne. Dniem świętym dla tej grupy nie była niedziela, a sobota. W tym dniu odbywały się 3 nabożeństwa. 

(...) - Bliżej im było do protestantów niż katolików. W żadnym dokumencie w archiwum nie występuje słowo „katolicki”. Sami siebie nazywali Kościołem Apostolskim. Gmina prawdopodobnie istniała do końca II wojny światowej. 

Tyle Marek Fijałkowski. O tym jak kościół, a właściwie kaplica mogła wyglądać, wiadomo jedynie z zachowanej w miejscowym archiwum dokumentacji budowlanej. Dokumentacja pochodzi z 1869 roku. 

Z mojego doświadczenia zawodowego wiem, że bardzo często projekt mocno odbiegał od tego, co zrealizowano. Dotyczyło to w szczególności wystroju zewnętrznego projektowanych obiektów. Jako pewnik możemy przyjąć jedynie lokalizację oraz układ konstrukcyjny obiektu. 

Co za tym wiemy o kościele na podstawie zachowanej dokumentacji? Świątynia była orientowana (ołtarz znajdował się od strony wschodniej) i ulokowana równolegle do ulicy. Konstrukcja w całości była szachulcowa, a wypełnienie ścian stanowiła cegła. Rzut oparty był na formie prostokąta o wymiarach (przybliżonych) 17 x 10 metrów z pięciobocznym prezbiterium. Od południa przylegała parterowa przybudówka mieszcząca zakrystię oraz dwie salki. 

Na rysunku odręcznym (z 1925 r.), mimo że w dokumentacji budowlanej nie istniała, widać także przybudówkę od strony prezbiterium. Jedyne bezpośrednie wejście znajdowało się na osi założenia, usytuowane od szczytowej ściany zachodniej. Z tej też strony oparta na dwóch drewnianych słupach, ulokowana była organowa empora. Część prezbiterium znajdowała się w absydzie (chodzi o ołtarz), od nawy oddzielał go drewnianej konstrukcji, rzeźbiony łuk tęczowy. 

Nawa nakryta była stromym (z nieco mniejszym spadkiem niż dach), drewnianym stropem belkowym dzielącym się na cztery przęsła. Każde z nich w swojej osi zaakcentowane było roztrzebionym wieszarem („słupem”). Halowe wnętrze rozświetlały (tylko od strony ulicy?) cztery, łukowo przesklepione okna. 

Ulica Rzeczna i świątynia, którą rozebrano w 1956 roku (potem w tym miejscu znajdował się magazyny MEC), została jedynie na starych mapach, dokumentach i ludzkiej pamięci. 

Jerzy Gasiul 

Reklama

Świątynia znana z rysunku komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Mieszkanie po remoncie ; duży

Mieszkanie parterowe bezczynszowe w 4-rodzinnym domu tylko 6km od SZCZECINKA -miejscowość Godzimierz, czyste powietrze, cisza i spokój. Pięknie..


Zobacz ogłoszenie

Oprawa halogenowa led gu10

Sufitowa oprawa halogenowa Oprawa sufitowa do żarówek led, dzięki którym w bardzo łatwy, prosty i szybki sposób stworzymy eleganckie oświetlenie w..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 515 026

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 515 026 978 - SZCZECINEK I OKOLICE


Zobacz ogłoszenie

RODO- ochrona danych w firmie-

Stanowimy grupę ekspertów ds. ochrony danych osobowych, której trzonem jest certyfikowany Inspektor Ochrony Danych Osobowych., posiadający..


Zobacz ogłoszenie

Zamienie lub sprzedam

Zamienię lub sprzedam mieszkanie na 1 pietrze z garazem na os. Zachod przy ul. Karlinskiej. Mieszkanie składa się z trzech pokoi, kuchnia,..


Zobacz ogłoszenie

Przedstawiciel ds. Sprzedaży

Jesteśmy Międzynarodową Firmą Ubezpieczeniową posiadającą w swojej ofercie szeroki wachlarz rozwiązań finansowych dla klientów indywidualnych i..


Zobacz ogłoszenie

Zatrudnię pracowników

Przyjmę do pracy, atrakcyjne warunki, praca na miejscu.


Zobacz ogłoszenie

Osuszanie/Ozonowanie/Wypożycza

Polska Grupa Osuszająca o/ Szczecinek oferuję kompleksowe usługi w zakresie osuszania budynków. Likwidacja wilgoci po zalaniu oraz technologicznych...


Zobacz ogłoszenie

Zatrudnię pracowników

Zatrudnię pracowników ogólnobudowlanych. Praca w Szczecinku, dobre warunki płacowe. Wypłata zawsze na czas! Kontakt 798 777 058


Zobacz ogłoszenie

Dom bez alergii. Pranie

Dlaczego powinno się czyścić dywan, wykładzinę lub tapicerkę samochodową przynajmniej raz w roku? Miliony roztoczy w Twoim domu - walcz z tym! Nie..


Zobacz ogłoszenie

Leasing Szczecinek

Jeśli chcesz wziąć samochód lub dowolny środek trwały w leasing dobrze trafiłeś. Szybki proces, procedury uproszczone, minimalne wkłady własne,..


Zobacz ogłoszenie

Sprzedam dom

Dom w Szczecinku przy ul. Zeglarskiej, polozony na dzialce o pow. 2570m2, blisko jeziora i lasu. Dom o pow. 300m2, 5 pokojowy, podpiwniczony.


Zobacz ogłoszenie

Czyszczenie, pranie dywanów,

Oferujemy profesjonalne pranie i czyszczenie dywanów i wykładzin, mebli tapicerowanych (narożniki, kanapy, fotele, krzesła i inne), samochodów i..


Zobacz ogłoszenie

Usługi sprzętowe - Transport

Na przełomie lat, zgromadziliśmy bogaty park maszynowy. Dysponujemy specjalistycznymi maszynami, które wraz z rozwojem działalności i zakresem..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT- NAJWYŻSZE CENY-

Skupujemy wszystkie auta OSOBOWE i DOSTAWCZE Zapraszamy do kontaktu Pozdrawiam


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez szczecinek.com, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

GAMA Maria Gasiul z siedzibą w Szczecinek 78-400, Niecała 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"