:-(

Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?



Trochę gdańskiej starówki w Szczecinku i miliardy marek

Trochę gdańskiej starówki w Szczecinku i pieniądze zastępcze

To jeden z najbardziej charakterystycznych budynków Szczecinka. Drugiego, choćby w nieco zbliżonej formie, nawet ze świecą próżno szukać. Trudno powiedzieć czym kierował się architekt projektując przy nadbrzeżnej promenadzie właśnie obiekt o tak nietypowej, jak na lokalne uwarunkowania, architekturze. Jego szczytowa elewacja jest jakby żywcem wyjęta, rzecz jasna w bardzo ubogim wykonaniu, z gdańskiej starówki. 


Archiwalne zdjęcie zostało wykonane w marcu 2001 r. i podobnie jak te współczesne kiedy na ulicach leżał śnieg. W tamtym czasie  przy skrzyżowaniu ul. Ordona z Parkową istniała jeszcze smażalnia ryb z altaną porośniętą dzikim winem. 
Trzeba dodać, że ulica Ordona (przed wojną Stellterstrase – nazwa pochodziła od nazwiska sędziego, pomysłodawcy, założyciela miejscowego parku), od swego powstania, a było to zaledwie sto lat temu, słynie z niezwykle malowniczej eklektycznej zabudowy. Nie masz w Szczecinku ładniejszej, ulicznej pierzei niż ta wzdłuż nadjeziornego parku. Gotów jestem iść o zakład, że jest to zarazem najpiękniejsza ulica na całym Pomorzu. Jej piękno zawdzięczamy poprzednim mieszkańcom, tym którzy tutaj mieszkali do 1945 roku. Szczęściem ulica przetrwała bez uszczerbku najpierw „wyzwolenie”, a następnie z małymi wyjątkami radosną twórczość z epoki budowy blokowisk. 
W zdecydowanej większości przed wojną, oprócz mieszkań to tutaj znajdowały się pensjonaty. W tamtych odległych czasach, Neustettin z racji specyficznego mikroklimatu, a także czystego powietrza, miasto określano jako Lutfkurort. Kuracjusze przyjeżdżali nawet z wcale nie tak odległego Berlina. Wprawdzie bezpośredniego połączenia ze stolicą (Niemiec) nie było, ale z przesiadką w Pile można było dojechać już w ciągu 4,5, a w Szczecinie - 5 godzin. 
Starszym mieszkańcom naszego miasta prezentująca się jak spod igły, a do niedawna wyjątkowo zapuszczona kamieniczka, kojarzyła się z Powszechną Kasą Oszczędności, bo właśnie tu do ok. 1977 roku znajdowała jego siedziba. To, że ulokowano właśnie w tym miejscu bank, nie było dziełem przypadku, dlatego wróćmy do jego początków. 
Wypada wspomnieć o prapoczątkach miejscowej bankowości. XIX wiek zwany też epoką pary, spowodował ożywienie gospodarcze, a co za tym idzie, nienotowany do tej pory rozwój miasta. Z pewnością największy wpływ miała budowa na terenie powiatu dróg bitych, linii kolejowych a także zakrojone na wielką skalę prace melioracyjne. Ponieważ inwestycje nieodzownie łączą się z pieniądzem, stąd w roku 1856 r. powstał w Szczecinku oddział Banku Pruskiego, a od roku 1876 Banku Państwowego (Reichsbank), którego siedziba najprawdopodobniej znajdowała się przy ul. Królewskiej (Königstrasse) - dz. ul. Boh. Warszawy.
Ale zanim utworzono oddział banku państwowego, istniały już miejskie, powiatowe instytucje finansowe i kredytowe obsługujące głównie przemysł, rzemiosło i handel. Taką właśnie instytucją finansową nastawioną na obsługę znacznie większej ilości klientów niż firmy prywatne, była założona w 1856 roku Kreissparkasse. Dyrektorem został Bogusław (Bogislav) von Bonin-Bahrrenbusch, a główne odziały znajdowały się w Barwicach, Okonku, Czaplinku, a oddziały w Łubowie (od 1927 r.), Bornem Sulinowie, Wierzchowie i Krosinie. 
W 1885 r. powstała, nastawiona głównie na obsługę rzemiosła i gospodarstw domowych Stadtsparkasse, czyli Miejska Kasa Oszczędnościowa. W tym czasie jego siedziba znajdowała się w ratuszu, a po wybudowaniu (1935 r.) tuż obok nowego gmachu- przy dz. ul. 1 Maja 2 (Friedrichstrasse). W tym czasie istniała już, najbardziej okazała na terenie miasta, siedziba instytucji finansowej – Kreissparkasse, której budowę na rogu dz. ul. Limanowskiego i Mickiewicza (dz. bank PKO SA) zakończono w kwietniu 1925 r. 
Niezwykle burzliwym okresem były pierwsze lata po zakończeniu I wojny światowej. Był to czas hiperinflacji. Pieniądze traciły swoją wartość niemalże z dnia na dzień. To właśnie wtedy lokalne banki, w tym szczecinecka Kreissparkasse, zaczęły drukować zastępcze pieniądze papierowe tzw. notgelty. Wcześniej, bo już w 1918 r. pieniądze zastępcze, ale jeszcze w niskich nominałach, wydawano w magistracie. Pierwsza partia o nominale 500 tys. oraz 5 milionów marek, ukazała się w sierpniu 1923 r. W październiku do obiegu trafiły nominały 5, 10, 20 i 50 miliardów marek. Pieniądze inflacyjne miały pokrycie w aktywach Miejskiego Zakładu Energetycznego i Wodociągowego (Städtische Licht- und Wasserwerke).
Co interesujące, szczecineckie notgelty były ostatnimi, zastępczymi pieniędzmi wydanymi na terytorium Rzeszy. 
Wróćmy jednak do intrygującego ze względy na swoją architekturę budynku przy ul. Parkowej 3. Wybudowano go w 1919 roku na narożnej działce. Jego plan oparty został na literze „L”. Główny korpus tworzy trzypiętrowa bryła z frontonem ukształtowanym w swojej górnej partii w stylu północnego renesansu. Charakterystycznym elementem esownicowej attyki zwieńczonej tympanonem są narożnikowe, kamienne czary ze spiczastą nakrywką. Kilkanaście lat temu, jedna z nich została zniszczona, ale po ostatniej przebudowie dachu (2016 r.) oraz odnowieniu elewacji czarę odtworzono. 
Od strony jeziora do głównego korpusu przylega parterowe skrzydło kryjące niegdyś hol kasowy. Oś głównego budynku wyznacza- od ulicy Ordona- taras oparty w poziomie parteru na czterech słupach. To właśnie w tym miejscu znajdowało się niegdyś główne wejście do banku. Od strony ul. Parkowej wejście z łukowym nadprożem prowadzi na wewnętrzną klatkę schodową, której charakterystycznym elementem są wspornikowe biegi schodowe. Na połaci dachowej znajdują się, niezwykle już rzadko spotykane, okna poddaszowe tzw. wole oczka. 
Co istotne, razem z Reichsbankiem na sąsiedniej działce pod dziewiątką wybudowano trzykondygnacyjną kamienicę z mieszkaniami dla pracowników. Linia zabudowy jest nieco cofnięta w głąb działki. Z nieznanych powodów usytuowany szczytem do ulicy budynek, o elewacji także wystroju północnego renesansu, jest znacznie bogatszy w różnego rodzaju architektoniczne detale. Kamienica powstała najprawdopodobniej rok po zakończeniu budowy banku. 
Przez dwa pierwsze powojenne lata niedawna siedziba Reichsbanku zajęta została, tak jak znaczna większość najlepiej zachowanych budynków w mieście, przez zdobywców, czyli Armię Czerwoną. 18 lutego 1947 roku Zarząd Nieruchomości wydał zezwolenie na tymczasowe użytkowanie przez oddział Narodowego Banku Polskiego. Budynek w stały zarząd NBP przekazany został dopiero w 1951 r. Najstarsi mieszkańcy wspominają, że w tamtych latach od czasu do czasu, przed siedzibą banku pełnił wartę uzbrojony w długi karabin ochroniarz. Jeszcze w latach 50. bank przeniesiono do przedwojennej Kreisseparkasse przy ul. Mickiewicza. Intersujące jest to, że w nowoczesnej, dobrze wyposażonej siedzibie bankowej w tym czasie gospodarzył... Komitet Powiatowy PZPR. 
Po wyprowadzce NBP, przy ul. Parkowej na parterze ulokowano Powszechną Kasę Oszczędności. Piętro zaadaptowano na służbowe mieszkanie. W 1976 r. po przeprowadzeniu na szerszą skalę prac remontowych PKO przeprowadziło się do swojej nowej, znaczniej większej siedziby po dawnej Stadtsparkasse przy ul. 1 Maja 2.
Przez kilka następnych miesięcy aż do listopada 1977 r. w budynku nic się nie działo. Po wykonaniu bardzo powierzchownego remontu (piętro, a nawet poddasze zajęte było na mieszkania) wiosną następnego roku, na parter przeniesiono z ratusza zbiory Archiwum Państwowego. W przeciwieństwie do ciasnych dwóch klitek w ratuszu, tutaj do swojej dyspozycji archiwiści mieli „aż” 200 mkw. 
Prawdziwym utrapieniem stali się lokatorzy, którzy notorycznie, poprzez niewłaściwą eksploatację centralnego ogrzewania i instalacji wodnej, zalewali pomieszczenia magazynowe. Ich wyprowadzka, a następnie przekazanie całego budynku w 1998 r. (kierownikiem był wtedy Sławomir Miara) było dla tutejszych pracowników niemalże powodem do świętowania. 
W tym miejscu wypada także wspomnieć o dziejach Archiwum Państwowego, którego powstanie w Szczecinku wiąże się z utworzeniem w lipcu 1950 r. województwa koszalińskiego. W 1954 roku niewiele brakowało, aby właśnie u nas znalazła się siedziba archiwum wojewódzkiego. Na siedzibę zaproponowano budynek przy ul. Kościuszki (dzisiaj własność CSI Słowianka), w którym do tej pory mieściło się kino. 
Obiekt wymagał przebudowy, a w związku z tym wykonania dokumentacji technicznej. Ówczesne Wojewódzkie Biura Projektów w Koszalinie zlecenia nie przyjęło (takie to były czasy!) proponując wykonanie projektu dopiero w następnym roku. Ponieważ w następnym roku w budżecie NDAP w Warszawie pieniędzy na to już nie było, z nowej siedziby nic nie wyszło. 
W 1961 r. szczecinecka placówka należąca do Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Koszalinie obejmowała swoim zasięgiem powiaty: drawski, człuchowski, szczecinecki, wałecki i złotowski. Po likwidacji powiatów od 1 stycznia 1976 r. PAP w Szczecinku przekształcono w Ekspozyturę Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Koszalinie, a jego zasięg ograniczono już tylko do byłego powiatu szczecineckiego i drawskiego. 1 lipca 1981 r. szczecineckie archiwum stało się Oddziałem Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Koszalinie. 
Pierwszymi archiwaliami przejętymi przez szczecinecką placówkę były akta zespołu „Magistrat zu Neustettin” z lat 1701-1945. W tej chwili zasoby obejmują łącznie 515 metrów bieżących dokumentacji zgrupowanych w 283 zespołach archiwalnych. 
Pierwszym kierownikiem szczecineckiego archiwum od 1952 do 1953 r. była Zofia Żukowska, następnie w latach 1953-1955 Edmund Garbaliński, Eugeniusz Krysiński 1955-1959, Halina Kolosz 1961-1975, Jerzy Marian Roszkowski 1979 -1983, Sławomir Miara 1983 - 2001, Monika Głuszak 2001 - 2006, Sławomir Miara 2006 – 2014 i od 2015 r. Monika Głuszak.
                                                 

Jerzy Gasiul 

artykuł ukazał się 24.01.2018 w tygodniku Temat

Reklama

Miejsce zdarzenia mapa Szczecinek

archwium państwowe szczecinek historia ordona parkowa notgelt - komentarze opinie

  • gość 2018-02-22 11:45:35

    Trochę gdańskiej starówki w Szczecinku. A to odkryta niespodzianka. Nie tak dawno może z 10 lat temu usłyszałem opinię, że w Szczecinku nic z architektury gdańskiej nigdy nie było. Tymczasem przy ul. Koszalińskiej pojawiły się kominy gdańskie na oficynie i wyremontowanej kamienicy. Potem jak grzyby po deszczu ten model komina wyrastał w przestrzeni Szczecinka, na osiedlu "generalskim" i innych zakątkach miasta. Gdyby średniowieczna polska magnateria trwała w stylu architektonicznym swoich przodków, nie było by wpływów np. włoskich, francuskich w modernizowanych posiadłościach, pałacach. Dziś Polska może się poszczycić tymi przepięknymi pałacami modernizowanymi na przestrzeni setek lat.

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

PRYWATNIE ! KUPIE AUTO DO 15

PRYWATNIE !! KUPIE AUTO TYLKO Z RĄK PRYWATNYCH ( HANDLARZOM DZIĘKUJE ! ) DO 15 000 ZŁ ! AUTO MUSI BYĆ MINIMUM 10 LETNIE STARSZE MNIE NIE INTERESUJĄ..


Zobacz ogłoszenie

Pranie dywanów,wykładzin,kanap

Oferujemy pranie, czyszczenie, impregnację oraz suszenie - dywanów, - wykładzin, - tapczanów, - narożników, - foteli, - krzeseł i innych mebli..


Zobacz ogłoszenie

KREDYTY GOTÓWKOWE

Kredyty gotówkowe i konsolidacyjne. Dla osób z każdym dochodem. Szeroka oferta produktów bankowych i pozabankowych. Zapraszamy Szczecinek ul...


Zobacz ogłoszenie

Zatrudnię pracowników

Zatrudnię pracowników budowlanych pensja 13-18 zł /h


Zobacz ogłoszenie

Opel Zafira 1.9 CDTI, 120KM,

Sprzedam Opla Zafirę z 2008 roku po lifcie w kolorze Panacotta (beżowy metalik). Silnik 1.9 CDTI o mocy 120 KM, 7-mio osobowy. Auto zakupione w..


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 605 936

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 605 936 510 - SZCZECINEK I OKOLICE


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT- NAJWYŻSZE CENY-

Skupujemy wszystkie auta : -osobowe -dostawcze-motocykle -motocykle -przyczepy. Szybka wycena i odbiór własnym transportem Zapraszam do kontaktu


Zobacz ogłoszenie

Wynajmę firmie! Mieszkanie dla

POSIADAM DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE DLA PRACOWNIKÓW W SZCZECINKU .MIESZKANIE NA PIERWSZYM PIĘTRZE W KAMIENNICY, NIEDALEKO BASEN, DWORZEC PKP. W..


Zobacz ogłoszenie

Dropshipping czyli sposób na

Profesjonalne usługi dropshippingowe CO TO JEST DROPSHIPPING? Dropshipping jest logistycznym modelem prowadzenia sprzedaży internetowej opartym na..


Zobacz ogłoszenie

Zatrudnię KIEROWCĘ C+E - transport międzynarodowy. Stała trasa.Tylko Niemcy. Bardzo dobre warunki - pracy i płacy.


Zobacz ogłoszenie

FIRMA LABORUM

FIRMA LABORUM W SZCZECINKU POSZUKUJE PRACOWNIKÓW(mężczyźni i kobiety) NA STANOWISKA MONTER SPRZĘTU ELEKTROINSTALACYJNEGO PRACOWNIK MAGAZYNOWY..


Zobacz ogłoszenie

Toyota Avensis D4D 2.0D 116KM

PEŁNA DOKUMENTACJA PLUS KOMPLET KLUCZY ROK PRODUKCJI AUTA 2003 WYPOSAŻENIE: AUTOMATYCZNA KLIMATYZACJA Webasto KOMPUTER POKŁADOWY AIR BAG X6 PLUS..


Zobacz ogłoszenie

AVON - zamawiaj u konsultanki

Zapraszam do zapoznania się z ofertą w moim sklepie internetowym AVON. Mam nadzieję, że zainteresuję Cię nowościami i odnajdziesz u mnie same..


Zobacz ogłoszenie

Mieszkanie 73m2 w Szczecinku

SPRZEDAM MIESZKANIE w SZCZECINKU, znajdujące się w dwurodzinnej kamienicy (około połowa własności kamienicy i gruntu), lub ZAMIENIĘ NA 2-3 POKOJOWE..


Zobacz ogłoszenie

Kamień kostka brukowa /

Sprzedam kostkę kamienną II gatunku (typowo na ogrodzenia), duża ilość, cena netto za tonę


Zobacz ogłoszenie

Leasing Szczecinek

Jeśli chcesz wziąć samochód lub dowolny środek trwały w leasing dobrze trafiłeś. Szybki proces, procedury uproszczone, minimalne wkłady własne,..


Zobacz ogłoszenie

Jeden z ostatnich koszarowców,

Na sprzedaż jeden z ostatnich koszarowców w Bornem Sulinowie. Powierzchnia użytkowa budynku 843 m2, działka wielokątna o pow. 1308 m2, 2 piętra..


Zobacz ogłoszenie

Mieszkanie po remoncie WYSOKI

Mieszkanie parterowe bezczynszowe w 4-rodzinnym domu tylko 6km od SZCZECINKA -miejscowość Godzimierz, czyste powietrze, cisza i spokój. Pięknie..


Zobacz ogłoszenie

Sprzedam dom

Dom w Szczecinku przy ul. Zeglarskiej, polozony na dzialce o pow. 2570m2, blisko jeziora i lasu. Dom o pow. 300m2, 5 pokojowy, podpiwniczony.


Zobacz ogłoszenie

KIEROWCA KAT. C+E

Zatrudnimy kierowcę KAT. C+ E TEL. 668696903


Zobacz ogłoszenie

SKUP AUT GOTÓWKA SZCZECINEK I

SKUP AUT GOTÓWKA SZCZECINEK I OKOLICE !!!


Zobacz ogłoszenie

Ekipa 6-8 betoniarzy,

Szanowni Państwo Poszukujemy pilnie 6-8 osobowej grupy pracowników do pracy w Niemczech okolice Dusseldorf. Praca na produkcji/prefabrykacja..


Zobacz ogłoszenie

**SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ**TEL.794

*SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ* TEL.794 388 383. SKUPUJEMY...ABSOLUTNIE WSZYSTKIE AUTA: ładne,droższe,tańsze,starsze,nowsze,zniszczone,bez..


Zobacz ogłoszenie
Reklama



25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez szczecinek.com, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

GAMA Maria Gasiul z siedzibą w Szczecinek 78-400, Niecała 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"