:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
teraz 2°C
powietrze Dobre
PILNE
Żeby pamiętali, kto tu rządzi. Krótka historia pomnika koło poczty
Temat Szczecinecki 26/05/2019 06:25

  Pierwszym wybudowanym po wojnie pomnikiem był obelisk w kształcie czworobocznego obelisku. Ustawiono dokładnie na osi głównego wejścia do Poczty nr 3 przy pl. Przyjaźni (teraz pl. Zesłańców Sybiru). Trzeba przyznać, że zbudowano go z dość tandetnych materiałów. Trzon wykonano z otynkowanej cegły, a na jego czterech bokach w obramowaniach znajdowały się wypisane odręcznie cyrylicą nazwiska żołnierzy Armii Czerwonej a wyżej umieszczona był płaskorzeźba – godło Związku Sowieckiego. Szczyt wieńczyła duża czerwona, wykonana ze stalowej blachy gwiazda. 

  Po zakończeniu wojny wszystkie poniemieckie pomniki zostały gruntownie rozebrane. Do dzisiaj pozostały po nich jedynie zdjęcia lub ich niewielkie fragmenty. Z najstarszego monumentu poświęconego poległym mieszkańcom Neustettina, stojącego niegdyś w parku na osi ul Parkowej, zachowały się jedynie dwie francuskie kolubryny z wojny francusko – niemieckiej w 1870 roku. „Parkowe” spiżowe działa zawłaszczyło wojsko. Zanim trafiły do muzeum w Bydgoszczy, przez kilka lat zdobiły główną bramę koszar przy ul. Kościuszki. 
  Do dzisiaj zachował się również niewielki fragment postumentu z pomnika Wilhelma I stojącego przed wojną w parku na miejscu niedawnego Ośrodka PTTK „Fala”. Nim umieszczono go w muzealnym ogródku, przez pół wieku obmywały go jeziorne fale.   
  Pierwszym wybudowanym po wojnie pomnikiem był obelisk w kształcie czworobocznego obelisku. Ustawiono dokładnie na osi głównego wejścia do Poczty nr 3 przy pl. Przyjaźni (teraz pl. Zesłańców Sybiru). Trzeba przyznać, że zbudowano go z dość tandetnych materiałów. Trzon wykonano z otynkowanej cegły, a na jego czterech bokach w obramowaniach znajdowały się wypisane odręcznie cyrylicą nazwiska żołnierzy Armii Czerwonej a wyżej umieszczona był płaskorzeźba – godło Związku Sowieckiego. Szczyt wieńczyła duża czerwona, wykonana ze stalowej blachy gwiazda. 


   W tym miejscu należałoby dodać, że po wojnie, tego rodzaju obelisków na terenie Pomorza powstało bardzo dużo. Wprawdzie budowali je Polacy, ale prawdziwymi ich autorami byli czerwonoarmiści. Miały nie tyle upamiętniać poległych, ile przypominać Polaczkom kto tu rządzi.

Tak też było i w Szczecinku. Interesujące w tym wszystkim jest to, że zdecydowano się na ustawienie z założenia niby nagrobnego pomnika nie na cmentarzu, a w centrum miasta.  
    - Pewnego dnia przyjechali do burmistrza Czupryniaka Ruscy – wspominał nieżyjący już Bolesław Grela  (Temat nr 88 z 1995 r.) – Powiedzieli, że koło poczty chcą postawić pomnik. Nie chcieliśmy się początkowo zgodzić, ale co mieliśmy do powiedzenia? Oni tu rządzili. Przyjechał jakiś starszyna z Bornego a z nim ze dwadzieścia samochodów. Uzgodnili. Pomnik budowali Polacy, ale robotami kierowali Rosjanie – przywieźli nawet materiał budowlany....
  Obelisk upamiętniał 25 czerwonoarmistów zmarłych w wyniku ran, chorób czy też tragicznych wypadków, które miały miejsce już po zakończeniu działań wojennych. W sumie na czterech bokach wypisano jedynie 19 nazwisk.

Przez dziesiątki lat nikt nie śmiał kwestionować tego, że pod pomnikiem nie leżą prochy żołnierzy. Przyznali to nawet sami Rosjanie. Tuż przed opuszczeniem naszego kraju w 1991 roku pomnik odnowili a płyciny z nazwiskami zostały zamalowane białą farbą.


 Wypada kilka słów napisać o samym placu oraz gmachu pocztowym, który oddano do użytku latem 1929 roku. Ze względu na zajmowaną działkę, ale także i swoją kubaturę budynek był znacznie większy od Poczty nr 1. Nie wiadomo z jakich powodów po wojnie przyjęła się nazwa „mała poczta”. Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych ta część miasta była wielkim placem budowy. Tuż obok powstał gamach Pestalozzischule – dzisiejszej SP-1, kościół katolicki, pierwsze budynki mieszkalne przy dopiero co wytyczonej dz. ul. Piłsudskiego i Mickiewicza a wtedy Bormbergerstrasse (Bydgoska) i Blücherstrasse. W tym też czasie prowokacyjnie znacznej części nowych ulic nadano nazwy polskich miast stąd ul. Toruńska, Bydgoska, Grudziądzka a także plac Poznański. Ten ostatni po wojnie z racji ustawionego w tym miejscu obelisku przezwano placem Przyjaźni, w domyśle przyjaźni polsko-sowieckiej, bo o innej mowy być nie mogło. Kilka lat temu plac Przyjaźni, który mimo już braku obelisku z czerwoną gwiazdą nadal wielu kojarzyło z ZSRR nazwano... placem Zesłańców Sybiru. 


  Trzeba przyznać, że z biegiem lat miejscowi przywykli do widoku obelisku z wielką czerwoną gwiazdą. Trzeba też przyznać, że racji swego położenia (blisko dworca kolejowego) symbol sowieckiej władzy najbardziej szokował przyjezdnych. Był jednocześnie przykrym wspomnieniem dla mieszkańców przedwojennych polskich kresów wschodnich, doświadczonych dwukrotnym „wyzwalaniem” przez żołnierzy noszących ten krwawy symbol na swoich czapkach. Wreszcie w czerwcu 1995 roku przy sprzeciwie postkomunistów, decyzją większości radnych, pomnik został zburzony. Dzisiaj w tym miejscu znajduje się parking. 

Jerzy Gasiul 
  

Foto główne: Zdjęcie zrobione dokładnie 24 października 1948 roku. Właściciel zdjęcia Marian Sałustowicz na odwrocie napisał, że mieszka na górze, a pracuje na parterze. 

Reklama

pomnik poczta rosjanie armia czerwona - komentarze opinie

  • Gość - niezalogowany 2019-05-26 10:06:02

    Szkoda, że Redakcja nie podała nazwisk tych radnych, którzy sprzeciwili się rozebraniu tego straszydła czerwonej dominacji.

  • Gość - niezalogowany 2019-05-26 10:07:32

    Wszystko sie zmienilo wokoło, tylko nie sam budynek coraz to wieksza rudera

  • Boję się że aż strach - niezalogowany 2019-05-26 10:58:43

    Pomnik skasowali i czym teraz dzieci straszyć przed komunizmem?

  • gość 2019-05-26 12:03:13

    a potrzebny nam ten ohydny hejnał grany codziennie o godzinie 12? Jest to jedynie zbędny hałas.

  • Hipcio Chrupcio - niezalogowany 2019-05-26 15:18:39

    Jeszcze jeden pomnik i będzie finoto.

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Firma Elda-Eltra

Firma Elda-Eltra Elektrotechnika SA należy do grupy Schneider Electric, która jest światowym liderem w zarządzaniu energią i automatyce dla..


Kupie wszystkie maszyny

Kupie wszystkie maszyny rolnicze , ciagnki przyczepy plugi agregaty kombajny ladowarki i inne , stan obojetny stary zlom jak i nowsze do 100tys..


Dzierżawa ziemi rolnej, łąk i

Przyjmę w dzierżawę każdą ziemię rolną,łąki i pastwiska na terenie gmin: Szczecinek, Grzmiąca, Barwice. Powierzchnia od 1 ha. Czynsz ustalany..


SERWIS OKIEN PCV -okres

SERWIS OKIEN PCV -regulacja okien -naprawa okuć -wymiana uszczelek -wymiana szyb -likwidacja przedmuchów -wymiana klamek


Czyszczenie, pranie dywanów,

Oferujemy profesjonalne pranie i czyszczenie dywanów i wykładzin, mebli tapicerowanych (narożniki, kanapy, fotele, krzesła i inne), samochodów i..


Pranie

Oferujemy pranie i czyszczenie dywanów,mebli tapicerowanych,wózków dziecięcych,materaców oraz tapicerki samochodowej wraz z generalną czystką..


Leasing Szczecinek

Jeśli chcesz wziąć samochód lub dowolny środek trwały w leasing dobrze trafiłeś. Szybki proces, procedury uproszczone, minimalne wkłady własne,..


DO WYNAJĘCIA Odkurzacz Piorący

Wypożyczę odkurzacz piorący Karcher Puzzi 10/1 w komplecie ssawka do tapicerki, ssawka do dywanów, i porcja proszku do mycia tapicerki na jeden..


SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ -

SKUP AUT ZA GOTÓWKĘ - 507-678-396 - SZCZECINEK I OKOLICE


LEGALIZACJA TACHOGRAFY CYFROWE

LEGALIZACJA TACHOGRAFY CYFROWE


ROLETY na wymiar - PRODUCENT

Rolety na wymiar - dzień noc, termiczne, zewnętrzne, antywłamaniowe, plisy, żaluzje i wiele innych. Produkcja w Szczecinku = najniższe ceny,..


Dofinansuję przedsięwzięcie

Szukam osoby, która ma pomysł na biznes lub już go prowadzi i potrzebuje dokapitalizowania. Tylko poważne oferty.


Schneider-Electric zatrudni

Firma Elda-Eltra Elektrotechnika SA należy do grupy Schneider Electric, która jest światowym liderem w zarządzaniu energią i automatyce dla..


HP Probook i5 6GB RAM 240GB

Laptop HP Probook po przeglądzie w serwisie komputerowym posiadamy parę sztuk w ciągłej sprzedaży HP Probook modele 6560b 6570b cechy wspólne..


ANGIELSKI - PRZYGOTOWANIE DO

Magister fil. ang. oferuje profesjonalne przygotowanie do matury z j. angielskiego.


mieszkanie do wynajecia

kawalerka 29 m2 w Skotnikach 5 km od szczecinka , po remoncie , kuchnia i przedpokoj zabudowane , ogrzewanie gazowe , cieple , sloneczne


Sprzedam mieszkanie

Słoneczne, przestronne i bardzo ustawne mieszkanie – 58 mkw., 3 nieprzechodnie pokoje, odrębna jasna kuchnia i łazienka.Mieszkanie położone jest w..


Schneider-Electric zatrudni w

Firma Elda-Eltra Elektrotechnika SA należy do grupy Schneider Electric, która jest światowym liderem w zarządzaniu energią i automatyce dla..


Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez szczecinek.com, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

GAMA Maria Gasiul z siedzibą w Szczecinek 78-400, Niecała 23

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"